Hægðatregða hjá fullorðnum - hvað er til ráða?

Hægðatregða er algengt vandamál hjá einstaklingum á öllum aldri. Einkenni hægðatregðu geta verið erfiðleikar við hægðalosun, lengri tími milli hægðalosunar og harðar hægðir. Ástæður hægðatregðu geta verið af ýmsum toga og mikilvægt er að kanna orsök hennar sé hún viðvarandi.

Hera Jóhannsdóttir

Lyfjafræðingur

Algengar orsakir hægðatregðu eru:

Skortur á trefjum í fæðu
Ónóg vökvainntaka
Lítil hreyfing
Hægðaþörf ekki sinnt
Óreglulegar máltíðir
Streita, kvíði eða þunglyndi
Fylgikvilli sjúkdóma
Aukaverkanir lyfja (lyfjaávísanaskyld lyf, lausasölulyf, náttúrulyf og fæðubótarefni)

Einfaldar lífstílsbreytingar geta skipt sköpum í baráttu við hægðatregðu en í þessari grein förum við yfir hvaða vörur og lausasölulyf er hægt að nota til meðferðar við hægðatregðu. Við minnum lesendur á að lesa ávallt fylgiseðil lyfja fyrir inntöku.

Rúmmálsaukandi hægðalyf

Rúmmálsaukandi hægðalyf samastanda af trefjum sem er efni sem fæst úr fæðu. Trefjar meltast ekki í mjógirni heldur ferðast í ristilinn. Þar draga trefjarnar í sig vökva og skapa fyllingu sem örvar ristilhreyfingar. Yfirleitt kemur virknin fram eftir nokkra daga og þeim fylgja fáar aukaverkanir. Rúmmálsaukandi hægðalyf má nota til lengri tíma til viðbótar við trefjaríka fæðu.

Hægt er að fá Husk í duftformi og töfluformi

Við mælum með

NOW Psyllium Husk 500mg 200stk
Núverandi verð: 2998 kr.
Guli Miðinn Husk 90hylki
Núverandi verð: 1598 kr.

Osmótísk hægðalyf

Osmótísk hægðalyf mýkja hægðir og virka þannig að þau draga vökva úr líkamanum í þarmana sem eykur rúmmál hægðanna og mýkir þær. Mikilvægt er að tryggja næga vökvainntöku samhliða notkun osmótískra hægðalyfja til að hámarka virkni þeirra. Virkni osmótískra hægðalyfja er skjótari en rúmmálsaukandi hægðalyfja og fást slík lyf í lausasölu, bæði til inntöku og til staðbundinnar meðferðar.

Osmótísk hægðalyf sem við mælum með

GAMLA APÓTEKIÐ Sorbitól 500ml
Núverandi verð: 1598 kr.
Magnesia Dak 500mg 100stk
Núverandi verð: 2875 kr.
Movicol+ mixtduft 13,80 g 20 pokar lausn
Núverandi verð: 4045 kr.
Microlax innhl 20 ml
Núverandi verð: 1225 kr.
Klyx innhl 120 ml
Núverandi verð: 1645 kr.

Örvandi hægðalyf

Örvandi hægðalyf auka þarmahreyfingar með því að halda vatni og söltum í þörmum. Örvandi hægðalyf hafa meiri virkni en osmótísk hægðalyf og skulu aðeins notuð til styttri tíma þar sem langvarandi meðferð þeirra getur valdið vökva- og salttapi.

Örvandi hægðalyf sem við mælum með

Laxoberal dropar 7,50 mg/ml 30 ml
Núverandi verð: 2025 kr.
Dulcolax eþ-stíll 10 mg 6 stk
Núverandi verð: 795 kr.
Toilax sþ-tfl 5 mg 25 stk
Núverandi verð: 745 kr.

Hægðatregðu er oft hægt að meðhöndla með einföldum lífstílsbreytingum. Ef þörf er á lyfjum eru til ýmsir möguleikar í lausasölu, bæði mildari og hraðvirkari. Notkun örvandi hægðalyfja ætti að vera tímabundin, en trefjar og osmótísk hægðalyf henta betur til lengri tíma. Ef þörf þykir á að nota fleiri en eitt hægðalosandi lyf samtímis skal velja lyf með óíka verkunarmáta. Ef einkenni eru þrálát eða fara versnandi er rétt að leita til heilbrigðisstarfsfólks.